In T2-campus op het Thor Park in Genk organiseert Syntra Limburg diverse bouwgerichte opleidingen, waaronder HVAC. Op vraag van het Genkse Technisch Instituut Sint-Lodewijk werd de opleidingsmodule CO2 koeltechniek aan het aanbod toegevoegd. Bij Syntra wou men de drempel rond alternatieve koelmiddelen zoals CO2 verlagen. De opleiding richt zich naar koeltechniekers die aan de slag zijn en dus over voldoende voorkennis beschikken. De CO2-koelinstallatie kwam tot stand in nauwe samenwerking tussen Syntra Limburg en HEYTEC.
Thor Park (genaamd naar de voormalige voetbalploeg Thor Waterschei, vroeger op deze mijnsite actief) is een gezamenlijk initiatief van Stad Genk, VDAB en Syntra Limburg. In het T2-campus gebouw – met een prachtig atrium – gaan tal van bouwgerichte opleidingen door. Roald Swerts, InnovatHor en Business Developer bij T2-campus: “Naast een 150-tal leerlingen constructie en een 200-tal cursisten elektro hebben we ook een 200-tal cursisten HVAC. We organiseren zowel dagopleidingen, opleidingen in het kader van duaal leren als avondopleidingen. Zo zijn er opleidingen koeltechniek, de Rescert opleiding warmtepompen en de opleiding energiedeskundige. De opleiding is niet enkel bedoeld voor grote installatiebedrijven, ook voor kleinere bedrijven. Het gamma aan natuurlijke koelmiddelen vereist een aantal productspecifieke handelingen waarbij men ook bij het ontwerp van de CO2-koelinstallatie rekening dient te houden. Daarom heeft Syntra Limburg een praktijkleerkracht – in de persoon van Marijn Bloemen – aangeduid die dit project van bij de opstart heeft getrokken en cursisten opleidt. Intern beschikken we over 2 docenten (vakken ‘Leertijd’ en ‘Koeltechnisch Management’) met een gedegen kennis van CO2-installatietechniek.” HEYTEC leverde de componenten voor de opbouw van de CO2-installatie (units, verdampers etc) waarmee de docent, samen met de eerste lichting van 8 cursisten voor deze module, de installatie samenbouwde.
Drempel verlagen
De opleidingsmodule wordt opgesplitst in vier lesavonden. “Aan de basis ligt uiteraard theoretische kennis (F-gassen reglementering, Green Deal…). De uitstootvermindering van F-gassen is een thema waar elke koeltechnieker vroeg of laat mee in aanraking komt. Door de druk vanuit de Europese en lokale overheden, de wisselende prijzen van koelmiddelen en de specifieke vraag van de eindklant zal hij op zoek moeten gaan naar alternatieven. Bij Syntra wil men deze drempel verlagen door het organiseren van opleidingen rond alternatieve koelmiddelen zoals CO2”, aldus docent Marijn Bloemen. “Alle eigenschappen van CO2 als natuurlijk koudemiddel worden overlopen, ook naar veiligheidsaspecten toe. Vervolgens wordt alles in de praktijk omgezet. Cursisten moeten specifieke handelingen (CO2 afblazen, vullen etc) eerst letterlijk uitschrijven en daarna in de praktijk omzetten.”
Module vs. traject
De module CO2-koeltechniek maakt op zich (nog) geen deel uit van een opleidingstraject. Wie slaagt, behaalt een certificaat van bekwaamheid. De meeste cursisten hebben reeds de andere koeltechniekmodules doorgemaakt en hebben de basisbegrippen (zoals bv. h log p diagrammen) onder de knie. Om de praktijkzijde van de opleiding vorm te geven ging Syntra in zee met HEYTEC om een aangepaste installatie op maat uit te werken. Er werd een installatie met een beperkt koelvermogen geconcipieerd, waarmee men ook de basis kan leggen naar grotere vermogens met CO2 als koudemiddel.
Plug-and-play installatie met kwaliteitscomponenten
De koelinstallatie zelf werd gekocht bij de firma HEYTEC. “Er werd geopteerd voor een lagetemperatuur CO2-unit van Green & Cool. HEYTEC is ook leverancier van de componenten van de installatie, zoals de 2 verdampers (van het merk ECO by Modine), bestand tegen een maximale stilstaande druk van 90 bar. Voor de sturing van de elektronische expansieventielen werd er gekozen voor 2 Ultracella regelaars van Carel. Deze communiceren met de Carel regelaar van de Green & Cool unit. Ook koelleidingen en andere kleine componenten werden bij HEYTEC betrokken. Het is een plug-and-play installatie die snel en vrij eenvoudig kon geïnstalleerd worden. De inbedrijfstelling van de installatie zelf gebeurde door Alain Vermeire van HEYTEC en Marijn Bloemen”, aldus Jo Bulen, Area Sales Manager bij HEYTEC Houthalen. “Belangrijk is dat cursisten over een goede basiskennis van de diverse toebehoren beschikken. Denk bv. aan het aansluiten van de leidingen en de voedingskabel, het ophangen van de verdampers, het inlassen van het elektronisch expansieventiel, het toeleiden van de diverse kabels naar de ‘schakelkast’, het vacumeren en andere specifiek koeltechnische handelingen.” Inmiddels werden ook reeds CO2-opleidingen gegeven aan koeltechnische en andere bedrijven. De Hasseltse hogeschool PXL is eveneens vragende partij voor hun studenten Elektro-mechanica.
Ook opleidingsmodule propaan?
“Ook propaan is een natuurlijk koudemiddel dat voor een dergelijke koelinstallatie (met kleine verdamper, kleine koelgroep etc) zou in aanmerking komen. Ook hiervoor zou een opleidingsmodule kunnen worden georganiseerd”, zegt Bloemen. “De module CO2 koeltechniek zal sowieso worden geïntegreerd binnen het lessenpakket koeltechniek van TI Sint-Lodewijk. Het is belangrijk dat er vooral technische scholen zelf voldoende initiatief aan de dag leggen en ons snel contacteren. Ook de industriële koelwereld heeft interesse, maar het opleidingsaanbod is nog te beperkt. Bij de uitfasering van synthetische koelmiddelen zijn in de eerste plaats ook bedrijven zoals Engie Axima vragende partij voor duurzame alternatieven. Maar ook wie kleinere koelcellen installeert, moet durven vooruit kijken.”
We evolueren nu eenmaal in de richting van levenslang leren. “Ook voor onderhoudsmonteurs werd – in samenwerking met de VDAB een opleidingsmodule georganiseerd omwille van het nijpend tekort aan deze beroepsprofielen op de arbeidsmarkt. Dergelijke Fast Tracks zetten aan tot levenslang leren”, zegt Swerts.