In de markt horen we soms dat er een “CO₂-taks” zou komen. Dat klopt niet. Het gaat niet om een nationale of regionale belasting, maar om een bijdrage die producenten en importeurs betalen om quota te kunnen verkrijgen via het F-gas Portal van de Europese Commissie. Hieronder leggen we uit wat er precies wijzigt, waarom Europa rekent in ton CO₂-equivalent, en wat dit betekent voor de sector.
Wat verandert er concreet vanaf 01/01/2026?
Vanaf 2026 betalen producenten en importeurs een bijdrage om HFK-quota te verkrijgen via het F-gas Portal. Die bijdrage bedraagt €3 per ton CO₂-equivalent quota. Het is dus geen taks, maar wel een extra administratieve kost die dient voor het beheer en de uitvoering van het quotasysteem.
Belangrijk om te weten: deze bijdrage geldt voor alle F-gassen die onder het quotasysteem vallen. Ze is dus niet beperkt tot enkel “hoge-GWP” producten. Het verschil tussen koudemiddelen zit in de hoeveelheid quota die nodig is per kilogram, en die hoeveelheid wordt bepaald door de GWP-waarde.
Wat is GWP en waarom is dat zo belangrijk?
GWP staat voor Global Warming Potential. Het cijfer geeft aan hoeveel opwarmingsimpact een koudemiddel heeft in vergelijking met CO₂.
- CO₂ heeft een GWP van 1.
- Een koudemiddel met GWP 675 heeft dus 675 keer meer klimaatimpact dan dezelfde hoeveelheid CO₂.
Hoe hoger het GWP, hoe zwaarder het koudemiddel meetelt binnen de Europese klimaatdoelstellingen. Daarom stuurt de F-gasverordening al jaren aan op alternatieven met lagere GWP-waarden en op installaties die efficiënter omgaan met koudemiddelen.
Waarom quota worden uitgedrukt in ton CO₂-equivalent
Europa drukt quota niet uit in kilogram koudemiddel, maar in ton CO₂-equivalent. Dat klinkt technisch, maar de logica is net eenvoudig: quota volgt niet het gewicht van het koelmiddel, maar de klimaatimpact ervan.
Je kan het zo bekijken:
- 1 kg koudemiddel heeft een bepaalde GWP-waarde.
- Kg × GWP = CO₂-equivalent (dus de impact op aardopwarming).
- Dat CO₂-equivalent bepaalt hoeveel quota nodig is.
Voor 1 kg wordt de formule heel praktisch:
Ton CO₂-equivalent = GWP / 1000
Onderstaande voorbeelden maken dat zichtbaar:
Doel van de maatregel
Met deze nieuwe EU-bijdrage wil Europa vooral drie dingen bereiken:
- Het gebruik van hoge-GWP koudemiddelen ontmoedigen;
- De markt sneller richting laag-GWP en natuurlijke oplossingen duwen;
- En tegelijk efficiëntere, toekomstgerichte koelinstallaties stimuleren met een lagere klimaatimpact.
Het beleid focust dus niet enkel op het koudemiddel zelf, maar ook op het versnellen van modernere, zuinigere installaties en renovaties.
Voor welke koudemiddelen geldt dit?
De bijdrage is van toepassing op alle quota-plichtige F-gassen (ook in HFK/HFO-mengsels) uit de Verordening.
Natuurlijke koudemiddelen en zuivere HFO-koudemiddelen vallen niet onder het quotasysteem en zijn dus vrijgesteld, zoals:
- R290 (propaan)
- R744 (CO₂)
- R717 (ammoniak)
- R-1234ze, R-1234yf, R-1233zd
Deze middelen, net als andere laag-GWP koudemiddelen, spelen een steeds grotere rol in nieuwe installaties, omdat ze een lage klimaatimpact combineren met toekomstbestendige keuzes.
Impact op de markt
De uiteindelijke marktprijs van koudemiddelen blijft afhankelijk van vraag en aanbod.
Wat we wél verwachten door deze stap in de F-gas regelgeving:
- een snellere verschuiving naar laag-GWP en natuurlijke koudemiddelen in nieuwe installaties;
- meer retrofit en optimalisatie van bestaande systemen om ze toekomstbestendig te houden;
- en een grotere vraag naar laag-GWP koudemiddelen, zowel voor nieuwe toepassingen als voor service en vervanging in bestaande installaties.
Kort gezegd: de bijdrage is één element in een breder Europees traject dat de sector duidelijk richting lagere klimaatimpact stuurt.
HEYTEC helpt u vooruit
Met 7 Service Centers in België en een ervaren technisch team staan we klaar om jou te ondersteunen bij installatie, onderhoud en service van koeltechnische installaties. Vraag gerust ons advies voor uw selectie van de koudemiddelen voor uw projecten. We volgen de F-gas evoluties op de voet en helpen je graag met advies en oplossingen die klaar zijn voor de toekomst.
Heb je vragen over jouw toepassing, een retrofit-strategie of de keuze van een geschikt koudemiddel? Neem gerust contact op met je HEYTEC-contactpersoon!
Deze blog is een informatieve samenvatting van Verordening (EU) 2024/573 en de huidige interpretatie ervan. De praktische impact kan verschillen naargelang toepassing en marktomstandigheden.